Theo (72) is deelnemer bij leer-werkbedrijf Bij Tjoonk. Hij werkte in de bouw als senior elektromonteur bij Heijmans en had de verantwoordelijkheid voor meerdere collega’s. Werken met zijn handen, verantwoordelijkheid dragen en anderen iets leren, dat heeft hij altijd graag gedaan, mits degene wilde leren, dat wel.

Theo komt uit een groot Moluks gezin met meerdere broers en zussen. Hij werd geboren in het kamp in Teuge, waar Molukse families werden ondergebracht na aankomst uit voormalig Nederlands-Indië. Daar woonde hij tot zijn vijfentwintigste. Hij kijkt met goede gevoelens terug op zijn jeugd:
“Het was streng thuis. Normen en waarden, respect, geloof, dat was belangrijk. En dat is het voor mij nog steeds. Zo bid ik elke dag. Ik vraag God om mijn dochter, haar gezin, onze familie en mezelf te beschermen. Je weet maar nooit wat er kan gebeuren. Ik ga bijvoorbeeld ook naar Bij Tjoonk op mijn fiets. Dus ja.”

In 2018 werd bij Theo een milde vorm van dementie vastgesteld. Ondanks dat blijft hij actief. Als het kan pakt hij elke dag zijn fiets, zet zijn helm op en gaat op pad, ook naar Bij Tjoonk.

Theo trouwde met zijn grote liefde en samen gingen ze in Deventer wonen. Ze kregen één dochter: Daisy. In 2023 overleed zijn vrouw heel plotseling. Theo viel in een gat. Gelukkig was hij net begonnen bij Bij Tjoonk. Hij was eerder gestopt met werken, zijn gezondheid veranderde en hij moest zijn dagen zelf vullen.

De casemanager dementie stelde voor dat hij iets zou gaan ondernemen, ergens naartoe zou gaan om onder de mensen te komen. In eerste instantie wilde hij dat niet. Hij vond dat hij zich wel redde: hij had genoeg en goed contact met vrienden, familie en zijn dochter. Toch liet hij zich overhalen om eens te gaan kijken bij Bij Tjoonk. Toen hij de boerderij zag en hoorde dat hij technisch bezig kon zijn én anderen iets kon leren, dacht hij: “Ik ga het proberen.”

Theo vindt het belangrijk om anderen iets bij te brengen:
“Ik wil je graag wat leren, maar dwingen kan ik je niet. Je moet het zelf willen. Je doet het voor jezelf.”
Gelukkig zijn er bij Bij Tjoonk zeker ook deelnemers die van Theo willen leren. Dat geeft hem het gevoel dat hij ertoe doet. Het maakt hem trots.

Als je hem vraagt wat Bij Tjoonk voor hem betekent, zegt hij:
“Ik ben trots op Bij Tjoonk. We leren hier van elkaar. We doen het samen. Ik voel me hier thuis en vrij. Ik ben hier nuttig, en dat is fijn. Als je niets doet, duurt de tijd zo lang. Het maakt me niet uit wat ik doe, de tuin, kratten wassen, al vind ik technisch bezig zijn het leukst.”

In de maakstal werkt hij met hout en andere materialen. Over Ronnie, zijn teamleider, zegt hij:
“Dat is een fijne man. Ook tegen hem zeg ik: je kunt van me leren als je wil. Wil je niet? Dan niet. Je doet het voor jezelf.” maar ik leer ook van Ronnie.

Daisy, Theo’s dochter

Daisy woont in Apeldoorn met haar man en twee jonge kinderen. Ze is de mantelzorger van haar vader. Theo zegt trots: “Mijn dochter heeft de wijsheid van haar moeder.” Hij zou haar graag vaker zien, maar begrijpt dat ze ook haar eigen leven heeft. Ze regelt onder andere zijn financiën, is aanwezig bij afspraken en Theo komt graag bij haar op bezoek, het liefst op de fiets. Samen ondernemen ze regelmatig iets met het gezin.

Daisy vertelt ook over de zorgen die de dementie van haar vader met zich meebrengt. Zo is ze bijvoorbeeld bang dat hij het fornuis vergeet uit te zetten:
“Hij houdt van koken, vooral Moluks, maar ik vind het soms spannend. Ik vind het ook belangrijk dat mijn vader zijn vitamine binnenkrijgt, dus niet uit gemak dan maar een boterhammetje smeert.  Daarom vind ik het prettig als hij kant-en-klaarmaaltijden bij de slager haalt. Al kookt hij zelf ook nog hoor, want dat vindt hij het lekkerst.”

Ze erkent dat het soms zwaar is om de zorg voor haar gezin te combineren met de zorg voor haar vader. Ze werkt, heeft twee jonge kinderen en is herstellende van een dengue-infectie.
“Soms moet ik keuzes maken. Ik kan mijn vader niet altijd meer op de eerste plaats zetten. Dat ik in Apeldoorn woon, maakt dat ik niet altijd zicht heb op hoe het gaat. Door de extra zorg die er nu is, is er meer balans en rust gekomen in ons leven.”

Er is huishoudelijke hulp en Theo gaat drie keer per week naar Bij Tjoonk:
“Bij Tjoonk geeft mijn vader structuur, duidelijkheid en hij voelt zich daar van grote waarde. Dat doet hem zó goed. Hij hoort erbij en kan zijn technische talent inzetten. Door de zorg die er om hem heen staat, familie, buren, casemanager, Bij Tjoonk, kan ik weer meer dochter zijn in plaats van alleen mantelzorger.”

Bij Tjoonk zorgt ervoor dat de dementie niet op de voorgrond staat. Theo kan nog steeds doen wat hij het liefst doet: onder de mensen zijn, werken met zijn handen en van betekenis zijn voor anderen. En zolang hij elke dag zijn fiets kan pakken, blijft hij dat ook doen.
Dat er, naast familie, ook anderen naar hem omzien, dat de eerste dagen van de week mooi voor hem zijn ingevuld, en dat hij zich waardevol voelt, geeft veel rust.